Για πολλούς ανθρώπους, το να πουν «όχι» μπορεί να είναι ιδιαίτερα δύσκολο. Μπορεί να φοβούνται ότι θα απογοητεύσουν κάποιον, ότι θα παρεξηγηθούν ή ότι θα θεωρηθούν εγωιστές. Έτσι, συχνά συμφωνούν σε πράγματα που στην πραγματικότητα δεν θέλουν ή δεν μπορούν να κάνουν.
Η δυσκολία αυτή μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα να συσσωρεύεται πίεση και εκνευρισμός, ενώ παράλληλα μπορεί να δημιουργείται η αίσθηση ότι οι ανάγκες των άλλων έχουν πάντα προτεραιότητα.
Τι είναι τα προσωπικά όρια;
Τα προσωπικά όρια είναι οι κανόνες και τα όρια που θέτουμε σχετικά με το τι αισθανόμαστε άνετα να κάνουμε, να ανεχτούμε ή να προσφέρουμε στους άλλους.
Τα όρια μπορεί να αφορούν τον χρόνο μας, την προσωπική μας ζωή, την εργασία, τις σχέσεις μας ή τον τρόπο με τον οποίο θέλουμε να μας συμπεριφέρονται.
Γιατί είναι δύσκολο να θέσουμε όρια;
Μερικές φορές έχουμε μάθει από μικρή ηλικία ότι πρέπει να είμαστε πάντα διαθέσιμοι ή να βοηθάμε τους άλλους. Άλλες φορές μπορεί να συνδέουμε την αποδοχή από τους άλλους με το να τους ικανοποιούμε.
Ο φόβος της σύγκρουσης μπορεί επίσης να μας κάνει να αποφεύγουμε μια ξεκάθαρη απάντηση. Έτσι, μπορεί να λέμε «ναι» ενώ μέσα μας θέλουμε να πούμε «όχι».
Το «όχι» δεν χρειάζεται να είναι επιθετικό
Ένα όριο μπορεί να εκφραστεί με απλό και ήρεμο τρόπο. Δεν χρειάζεται να δώσουμε μια μεγάλη εξήγηση ή να απολογηθούμε επειδή δεν μπορούμε να ανταποκριθούμε σε ένα αίτημα.
Για παράδειγμα, αντί να συμφωνήσουμε σε κάτι που μας πιέζει, μπορούμε να πούμε: «Δεν μπορώ να το αναλάβω αυτή την περίοδο» ή «Θα προτιμούσα να μην το κάνω».
Η διατύπωση μπορεί να είναι ευγενική χωρίς να αναιρεί το όριο που θέτουμε.
Όρια και ενοχές
Είναι πιθανό να αισθανθούμε ενοχές όταν αρχίζουμε να θέτουμε όρια, ιδιαίτερα αν δεν έχουμε συνηθίσει να το κάνουμε. Η ενοχή όμως δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάνουμε κάτι λάθος.
Μερικές φορές αποτελεί απλώς ένδειξη ότι δοκιμάζουμε μια διαφορετική συμπεριφορά από αυτή που έχουμε συνηθίσει.
Τα όρια στις σχέσεις
Σε μια υγιή σχέση, οι ανάγκες και τα όρια και των δύο ανθρώπων έχουν χώρο. Η επικοινωνία των ορίων μπορεί να βοηθήσει τους ανθρώπους να κατανοήσουν καλύτερα ο ένας τον άλλον και να μειώσουν τις παρεξηγήσεις.
Η θέσπιση ορίων δεν σημαίνει ότι δεν ενδιαφερόμαστε για τους άλλους. Σημαίνει ότι αναγνωρίζουμε πως και οι δικές μας ανάγκες έχουν σημασία.
Όταν η δυσκολία να θέσουμε όρια επηρεάζει σημαντικά την καθημερινότητα ή τις σχέσεις μας, η συζήτηση με έναν ειδικό ψυχικής υγείας μπορεί να βοηθήσει στην καλύτερη κατανόηση των δυσκολιών και στην ανάπτυξη πιο λειτουργικών τρόπων επικοινωνίας.
Γιατί δυσκολευόμαστε να πούμε «όχι»; Η σημασία των προσωπικών ορίων;
Το να θέτουμε όρια δεν σημαίνει ότι απομακρυνόμαστε από τους άλλους. Αντίθετα, τα υγιή προσωπικά όρια μπορούν να μας βοηθήσουν να προστατεύουμε τις ανάγκες μας και να δημιουργούμε πιο ισορροπημένες σχέσεις.